Nấm mối là loại nấm mọc trong tự nhiên, có tên khoa học là Termitomyces albuminosus. Nó được coi là món quà trời cho, là nguồn thực phẩm thơm ngon, bổ dưỡng và có giá trị kinh tế cao.

nấm mối trong tự nhiên

Ảnh minh họa Nấm lim xanh: Nấm mối trong tự nhiên

Nguồn gốc của nấm mối

Nấm mối được gọi là món quà của trời cho, nó chỉ mọc trong thiên nhiên, và cho đến nay, vẫn không thể nhân giống – trồng nhân tạo.

Nấm mối có nguồn gốc từ một loài thực vật cộng sinh lẫn trong đất, được con mối ăn vào, sau đó nhả ra theo tuyến nước bọt và mọc thành nấm mối. Vì thế, người ta chỉ tìm được nấm mối ở những nơi nào có tổ mối, và phải là tổ dưới đất – loài mối đất chứ không phải là những tổ mối trên cây.

Và đây cũng là cách để những người đi hái nấm nhận biết được đâu là nấm mối thật và đâu là nấm không rõ nguồn gốc. Trước tiên, chỉ cần nhìn hình dạng nấm: nhỏ, mũ nấm khi chưa mở thì có màu nâu sáng – khi mở rồi có màu trắng; chân nấm màu ngả vàng;  sau đó chỉ cần đào thêm một khoảng đất nhỏ quanh đó, nếu có thấy mối đất thì là nấm mối thật và không phải lo lấy nhầm nấm độc.

Ở Việt Nam loại nấm này mọc nhiều ở vùng Đông Nam Bộ. Thời gian sinh trưởng và phát triển của nấm vào khoảng từ tháng 4 – 6 hàng năm. Thời gian phát triển của nấm diễn ra rất ngắn. Nấm mọc từ trong đêm, đến khoảng 5 – 6h sáng thì bắt đầu mọc rộ, và chỉ trong vòng 3 hoặc 4 tiếng đồng hồ sau, nấm sẽ nở bung. Vì vậy, việc hái nấm thường diễn ra vào sáng sớm, hoặc tranh thủ khi nấm nở mũ rộng, vì nếu không, chỉ ít lâu sau khi nở, nấm sẽ tàn lụi.

món ăn từ nấm mối

Theo kinh nghiệm hái nấm của những người phụ nữ miền Tây thì, công việc tìm và thu hái nấm mối diễn ra thuận lợi hơn vào ban đêm. Vì khi chiếu đèn pin để tìm nấm, nấm mối có thể tự bắt sáng và phát quang, vì thế dễ tìm hơn.

Nấm mối tuy không thể nhân giống và trồng nhân tạo, nhưng những người chuyên thu hái nấm, luôn biết cách để bảo vệ tổ mối, để đảm bảo rằng, mùa sau, nấm lại mọc ở tổ mối đó.

Nấm mối trong ẩm thực Việt

Nấm mối là một trong số ít những loài nấm ăn “dại” có thể ăn được, ăn ngon và bổ dưỡng. Trong ẩm thực Việt, nấm mối được sử dụng không chỉ với tư cách một loại rau, mà nó còn có thể thay thế cho bất kỳ loại đạm động vật nào. Mùi vị, độ mềm, hương thơm của nó vẫn được người dân Nam Bộ ví “ngon hơn cả thịt gà”.

Món ăn từ nấm mối được chế biến thành nhiều loại như: nấm mối xào đơn, nấm mối xào thập cẩm, nấm mối xào mướp hương, cháo nấm mối…

hình dạng nấm mối

Ảnh. Nấm mối xào, thơm ngon dễ làm

Ngoài ra, với hương vị đặc trưng mà các loại nấm khác không có được, lại dễ chế biến, nên người miền Tây có các món đặc sản từ nấm mối như bánh xèo nấm mối, nấm mối cuốn lá lốt, nấm mối kho nước cốt dừa…

Vì nấm mối có mùi vị thơm ngon, lại hiếm nên giá bán của loại nấm này thường rất đắt. Dao động từ 400.000 – 500.000/ kg, thậm chí có nơi còn có giá gần 1 triệu đồng/ kg.

Thẻ: